بررسی علل فرار دختران

مقدمه    1

فصل اول: كليات تحقيق   2

اهميت مسئله       2

تعريف علمي واژه‌ها         3

نوجواني 3

كجروي يا انحراف          4

فصل دوم: فرار دختران از خانه        5

مقام زن در جهان‌بيني اسلامي         5

فرار دختران        6

نقش عوامل اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و خانوادگي در انحراف        8

نقش مسائل اجتماعي در انحراف    8

تراكم جمعيت    9

محل سكونت     9

مناطق جرم‌خيز    10

مهاجرت            11

ماهيت زندگي شهري       11

دوستان و رفقا     12

تأثير عوامل فرهنگي بر انحراف      12

تأثير عوامل اقتصادي بر انحراف     13

خانواده و انحراف            14

خشونت والدين و اثرات آن           15

فساد و آلودگي والدين     16

فصل سوم: علل فرار         18

چه كساني از خانه فرار مي‌كنند؟     18

شرايط عمومي افراد فراري            19

از نظر خانوادگي  20

از نظر اجتماعي   20

اقسام فرار           22

علل فرار 23

فقدان يكي يا هر دو والدين           23

جدايي و طلاق    24

وجود ناپدري يا نامادري   27

فقر عاطفي          27

شكست تحصيلي و نگراني از سرزنش يا تنبيه والدين  29

سخت‌گيري و وجود شرايط تنبيه    30

تمايل به ديدن نقاط ديدني 32

فصل چهارم: نحوة ارائة خدمات به دختران فراري      33

نحوة ارائة خدمات در ايران به افرادي كه از خانه فرار مي‌كنند  33

مركز بازپروري زنان و دختران آسيب‌ديدة اجتماعي   33

خانة سلامت       34

اهداف   35

شرايط پذيرش    36

نحوة پذيرش      36

كميتة امور آسيب‌ديدگان اجتماعي استان     37

شرايط و مراحل ترخيص و تحويل به خانواده يا بستگان          38

شرايط و مراحل زندگي مستقل      39

شرايط ترخيص از طريق ازدواج     40

شرايط ترخيص از طريق ادامة تحصيل         41

فصل پنجم: بحث و نتيجه‌گيري      42

توصيه و پيشنهادات براي مسئولين   42

چند توصيه به والدين        44

نتايج پژوهش‌هايي كه در خصوص دختران انجام شده است     47

بخشی از فصل دوم 

مقام زن در جهان‌بيني اسلامي:

اگر بخواهيم ببينيم نظر قرآن دربارة خلقت زن و مرد چيست؟ لازم است به مسألة سرشت زن و مرد كه در ساير كتب مذهبي نيز مطرح است توجه كنيد، قرآن نيز در اين موضوع سكوت نكرده است، قرآن با كمال صراحت در آيات متعددي مي‌فرمايد كه زنان را از جنس مردان و از سرشتي نظير سرشت مردان آفريده‌ايم يكي ديگر از نظريات تحقيرآميزي كه در گذشته وجود داشته است و در ادبيات جهان آثار نامطلوبي بجا گذاشته است اين است كه زن عنصر گناه است و از وجود زن شر و وسوسه برمي‌خيزد. قرآن داستان بهشت آدم را مطرح كرده ولي هرگز نگفته است كه شيطان يا مار، حوا را فريفت و حوا ادم را، قرآن نه حوا را به عنوان مسئول اصلي معرفي مي‌كند و نه او را از حساب خارج مي‌كند قرآن مي‌گويد: به آدم گفتيم خودت و همسرت در بهشت مسكن گزينيد و از ميوه‌هاي آن بخوريد قرآن آنجا كه پاي وسوسة شيطاني را به ميان مي‌كشد ضميرها را به شكل تثنيه مي‌‌آمد و مي‌گويد: شيطان آن دو را وسوسة شيطاني را به ميان مي‌كشد ضميرها را به شكل تثنيه مي‌ آورد و مي‌گويد: شيطان آن دو را وسوسه كرد يا شيطان آن دو را به فريب راهنمايي كرد و يا شيطان در برابر هر دو سوگند ياد كرد كه جز خير آنها را نمي‌خواهد.

در قانون اساسي كشورمان در بسياري قوانين تساوي مرد و زن به وضوح ديده مي‌شود. براي مثال بند 14 از اصل 3 قانون اساسي «تأمين تساوي عموم در برابر قانون» با اصل بيستم «همة افراد ملت» اعم از زن و مرد يكسان در حمايت قانون قرار دارند و از همة حقوق انساني، سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي با رعايت موازين اسلام برخوردارند.

ولي مطابق برخي اصول، زنان اجازة ورود به برخي حيطه‌ها را ندارند براي نمونه طبق اصل 115، رئيس جمهور بايد از ميان رجال مذهبي و سياسي انتخاب گردد. البته در اين پژوهش مجالي نيست تا به تحليل قانون اساسي و ساير قوانين مدني، حقوقي و كيفري و يا مقرارت فقهي بپردازيم فقط به اين مقدار بسنده مي‌كنيم كه در حال حاضر در جامعه‌مان زنان با محدوديت‌هايي مواجه هستند بدون آنكه دليلي براي آن وجود داشته باشد. با توجه به تمام مطالب به نظر مي‌رسد جامعة ما به متمايز بودن وظيفة مردان و زنان معتقد است و انتظار دارد زنان در خانه نقش بارزتري را ايفاء كنند.

 فرار دختران از خانه:

فرار نوجوانان و جوانان از خانواده امروزه در جهان به عنوان يك مسأله و مشكل اجتماعي توجه صاحبنظران را به خود جلب كرده است اهميت اين مسأله از آنجا بيشتر آشكار مي‌شود كه جامعه‌‌شناسان بقاء جامعه را در گرو بقاي خانواده و موفقيت و شكست جامعه را در سلامت و يا گسستگي نهاد خانواده، يافته‌اند خانواده به عنوان سازمان اجتماعي كوچكي برخوردار از روابط تعاملي والدين ـ فرزندان است و روابط فرزندان، والدين و ساير اعضاء خانواده چون شبكه و نظامي در هم پيچيده است كه افراد آن در كنش متقابل با يكديگر و اين نظام در مجموعه‌اي از نظامهاي اجتماعي بزرگتر قرار گرفته است جامعة بزرگتر خود جزئي از زمينة فرهنگي براي الگوهاي رفتاري خانواده است و در تثبيت يا تزلزل آن تأثير دارد.

كانون خانواده، اساسي‌ترين سهم را در آن دارد. مسير رشد، دورة بلوغ و نوجواني از حساس‌ترين مراحل زندگي است كه از آن به عنوان دورة بحران يا دورة بي‌سر و ساماني روحي تعبير مي‌شود، در اين مرحله اگر والدين درك و شناخت درستي از شرايط روحي، عاطفي و جسماني فرزندان نداشته باشند و براي گذر بي‌مخاطره و كم مخاطره اين بحرانها او را مشتاقانه و آگاهانه همراهي نكند امكان بروز كجروي و رفتارهاي نابهنجار از سوي آنان افزايش خواهد يافت، فرار نوجوانان و جوانان از خانه يك زنگ خطر و هشدار است كه علاقمندان و دلسوزان جامعه را براي حفظ كيان خانواده و سلامت و تعادل جامعه به چاره‌انديشي فرار مي‌خواند.

اصطلاح نوجوان فراري بر كسي اطلاق مي‌شود كه منزل را بدون قصد بازگشت ترك نمايد، به نظر مي‌رسد اين پديده از معضلات خانوادگي و اجتماعي فراگير در سطح جهان است و طي سالهاي اخير در كشورها، رو به افزايش است، «اقليما، 4: 1380»