پارس پروژه پرتال خدمات دانشگاهی
متن کامل این فایل موجود نمی باشد فهرست مطالب صرفا برای آشنایی دانشجویان با سر فصل هایمقاله ارائه شده است.
فهرست مطالب
مقدمه…1
فصل اول: اشتباه حکمی35
بخش اول : تاثیر اشتباه حکمی بر مسئولیت کیفری درحقوق جزای اسلام37
گفتار اول: اشتباه حکمی ناشی از جهل به قانون37
مبحث اول : حکم کلی جهل به احکام در حقوق اسلام 37
مبحث دوم – حکم اختصاصی جهل به احکام در حقوق جزای اسلام .45
گفتار دوم :اشتباه حکمی ناشی از تفسیر نادرست قانون54
گفتارسوم: اشتباه حکمی ناشی از تصور و توهم حل یا اباحه55
بخش دوم : تأثیر اشتباه حکمی بر مسئولیت کیفری در حقوق جزای عرفی63
گفتاراول :قاعده ((جهل به قانون عذر نیست63
مبحث اول : مکتب قائلین به قاعده.64
مبحث دوم : مکتب منکرین قاعده66
گفتاردوم : حقوق خارجی70
مبحث اول :حقوق انگلیس70
مبحث دوم :حقوق فرانسه71
مبحث سوم :حقوق لبنان72
گفتار سوم :حقوق ایران.74
مبحث اول :دکترین حقوقی.74
مبحث دوم : قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 .77
فصل دوم : اشتباه موضوعی83
بخش اول: تأثیراشتباه موضوعی بر مسئولیت کیفری در حقوق جزای اسلام
گفتار اول : جرائم مستوجب حد84
مبحث اول : جرم زنا85
مبحث دوم : جرم سرقت 91
مبحث سوم: جرم شرب خمر93
گفتار دوم :جرائم مستوجب قصاص94
مبحث اول : جرم قتل104
الف:اشتباه در تشخیص یا هویت مجنی علیه 104
ب: اشتباه در شخص مجنی علیه127
مبحث دوم : ضرب و جرح و قطع عمدی139
بخش دوم: تاثیر اشتباه موضوعی بر مسئولیت کیفری در حقوق جزای عرفی
گفتار اول : جرائم عمدی 143
مبحث اول: اشتباه در عناصر تشکیل دهنده جرم147
مبحث دوم : اشتباه در عناصر فرعی جرم 152
مبحث سوم: اشتباه در نتایج سوء حاصله از عمل ارتکابی154
گفتار دوم : جرائم غیر عمدی 157
گفتار سوم حقوق خارجی158
گفتار چهارم حقوق ایران 161
نتیجه گیری و پیشنهادات164
کتابنامه 171
چکیده:
برای تبین دقیق مسئله تاثیر اشتباه بر مسئولیت کیفری باید ابتدا اشتباه را به دو قسم موضوعی و حکمی تقسیم نمود.
الف . اشتباه حکمی ( جهل به قانون )
با بررسی ادله و مستندات فقهی این نتیجه حاصل میشود که از دیدگاه حقوق جزای اسلام به استناد دو قاعده وجوب تعلم احکام شرعی و اشتراک احکام میان عالمان و جاهلان، علم به کلیه احکام جهت امتثال اوامر و نواهی شارع واجب میباشد لکن شارع مقدس نسبت به امور کیفری دیدگاه استثنائی خود را نیز بیان مینماید و جاهل به حکم را معذور می¬پندار به نحوی که در بعضی جرائم علم به حکم را جهت توجه مسئولیت مرتکب، شرط میداند.
اما ادله معذور بودن جاهل به حکم، به واسطه دو قاعده وجوب تعلم احکام شرعی و اشتراک حکم میان عالم و جاهل تقیید و تخصیص خورده و تنها جهل و اشتباهی که ناشی از قهر وغلبه و قصور باشد مانع از تحقق مسئولیت کیفری میگردد نه هر جهل و اشتباهی، که متاسفانه در قانون مجازات اسلامی آنجا که حرف از اشتباه میزند، نوع جهل را بیان نمی نماید؛ از دیدگاه حقوق جزای عرفی، بلعکس با توجه به قاعده معروف جهل به قانون رافع مسئولیت نیست بعد ازگذشت مدت معینی، ادعای اشتباه حکمی از سوی مرتکب ، مسموع و قابل پذیرش نیست. البته اخیرا به دلیل بعضی ملاحظات در برخی از قوانین جزای مبتنی بر حقوق عرفی، اشتباه حکمی قهری و اجتناب ناپذیر از قاعده مذکور استثناء شده است.
ب :اشتباه موضوعی
اگر اشتباه موضوعی در جرایم عمدی حادث شود تاثیر آن برحسب اینکه به عناصر و اوصاف اساسی جرم یا عناصر فرعی جرم ویا به یکی از علل مشدده جرم تعلق گیرد متفاوت است ودر جرائم غیر عمدی اصولا اشتباه مسئولیت کیفری فاعل را زائل نمی¬کند زیرا اشتباه خود یکی از مصادیق خطای جزایی محسوب می گردد.
کلید واژگان: اشتباه حکمی، اشتباه موضوعی، مسئولیت کیفری، فقه جزا، حقوق عرفی
کتابنامه
قرآن کریم
نهج البلاغه