بررسی ساختار سازمانی شرکت بهره برداری از شبکه های آبیاری کرخه و شاوور و ارایه پیشنهاد ساختار سازمانی مناسب

کد محصول: MO63

تعداد صفحات : 160 صفحه فایل وورد + 69 اسلاید پاورپوینت

قیمت : 30000 تومان

فهرست  مطالب

فصل اول :  کلیات تحقیق
عنوان تحقیق 1
تعریف قلمرو مکانی – زمانی تحقیق 1
مسئله تحقیق 1
اهمیت و ضرورت  3
اهداف تحقیق 3
سئوال ها و فرضیه ها 4
متغیرهای تحقیق 4
تعریف واژه ها 4

فصل دوم : ادبیات تحقیق
پیشینه تحقیق 5
سازمان 9
اهمیت سازمان 9
اصول سازمان 10
مزایای سازمان خوب 11
ساختار سازمانی چیست 12
الگوی طراحی ساختارسازمانی 13
ابعاد طرح سازمان 14
ابعاد محتوایی 15
ابعاد ساختاری 20
ارتباط متغیرهای محتوایی با متغیرهای ساختاری 22
انواع ساختارهای نظری سازمانی 31
انواع ساختارهای عملی سازمانی 33
ارتباط متغیرهای ساختاری با ساختارهای نظری و عملی(براساس بخش های پنج گانه سازمان) 51
ارتباط متغیرهای محتوایی با ساختارهای نظری وعملی(براساس بخش های پنج گانه سازمان)  51
مبانی سازماندهی  52
سازمان رسمی و غیررسمی 52
تقسیم کار و طبقه بندی وظایف 53
سطوح سازمانی و حیطه نظارت 54
سلسله مراتب اداری 58
نمودارهای سازمانی 58
تعریف مفاهیم صف و ستاد  59
مبانی طبقه بندی وظایف 59

فصل سوم : روش تحقیق
بخش اول : روش تحقیق 60
انواع تحقیقات علمی 61
جامعه آماری و روش نمونه گیری  64
روش و ابزار جمع آوری داده ها 64
روش سنجش روایی و پایایی جمع آوری داده ها 66
روش های آماری 67
مدل جامع پژوهش 71
بخش دوم :
معرفی سازمان  72
نمودار سازمانی 75
شرح وظایف و مسئولیتها 75
وضعیت نیروی انسانی 86

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل اطلاعات
مشخصات کارکنان پاسخ دهنده به پرسشنامه  105
بررسی متغیرهای ساختاری ( پیچیدگی ، رسمیت و تمرکز )و مشخصه مکانیک /ارگانیک سازمان 108
بررسی و تحلیل سئوالات و امتیازات پرسشنامه شماره یک ( پیچیدگی ) 109
بررسی و تحلیل سئوالات و امتیازات پرسشنامه شماره دو ( رسمیت ) 114
بررسی و تحلیل سئوالات و امتیازات پرسشنامه شماره سه ( تمرکز ) 119
بررسی و تحلیل سئوالات و امتیازات پرسشنامه شماره چهار( مشخصه مکانیک/ارگانیک ) 122
محاسبه شاخص های آماری و تحلیل داده ها 128
بررسی متغیرهای محتوایی ( محیط ، تکنولوژی ،فرهنگ ) در سازمان 132
بررسی وتحلیل سئوالات و امتیارات پرسشنامه شماره پنج(محیط،تکنولوژی،فرهنگ) 132
جدول خلاصه نتایج حاصل ا تجزیه و تحلیل اطلاعات 137
بررسی مبانی سازماندهی 138
بررسی تقسیم کار و طبقه بندی وظایف 138
بررسی سطوح وحیطه نظارت 139
نمودار سازمانی 139
بررسی سایر یافته های تحقیق 140
بررسی ابعاد سازمانی 140

فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادها
نتیجه گیری 141
پیشنهادات 144
فهرست منابع و مأخذ
پیوست ها
نمونه پرسشنامه ها

فهرست جداول و نمودارها:
جدول 1 – تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق 4
جدول 2 –اهمیت سازمان 9
جدول 3 -ساختارسازمانی  12
نمودار 1 – الگوی طراحی ساختار سازمانی 13
نمودار 2 –تعامل ابعاد ساختاری و محتوایی سازمان 14
نمودار 3 – طبقه بندی تکنولوژی از دیدگاه پرو  16
نمودار 4 – رابطه تکنولوژی خدمات با ویژگیهای ساختاری 17
نمودار 5 – محیطهای چهارگانه اصلی و ساختارهای آنها 18
نمودار 6 – ارتباط هدفها و استراتژی با متغیرهای ساختاری 24
نمودار 7 – ساختار و استراتژی 25
نمودار 8 – ارتباط استراتژی با متغیرهای ساختاری 25
نمودار 9 – ارتباط متغیرهای محتوایی با متغیرهای ساختاری 29
نمودار 10 – متغیرهای محتوایی و نوع ساختارهای نظری 31
نمودار 11 – تفاوت ساختارهای مکانیکی و ارگانیکی 32
نمودار 12 – پنج رکن اصلی سازمان  34
نمودار 13 – ساختار ساده 35
نمودار 14 – ساختار دیوان سالاری مکانیکی  37
نمودار 15 – ساختار دیوان سالاری حرفه ای 39
نمودار 16 – ساختار مبتنی برواحدهای مستقل 40
نمودار 17 – ساختار متخصص سالاری 42
نمودار 18 – انواع ساختارهای عملی بر اساس پنج بخش اصلی سازمان 43
نمودار 19 – ویژگیهای ساختار سازمانی مبتنی بر نوع وظیفه  44
نمودار 20 – ویژگیهای ساختار سازمانی مبتنی بر نوع محصول 45
نمودار 21 – ویژگیهای ساختار پیوندی 47
نمودار 22 – ویژگیهای ساختار ماتریسی 48
نمودار 23 – انواع ساختارهای عملی براساس گروه بندی فعالیتهای سازمان 50
نمودار 24 – ارتباط متغیرهای ساختاری با ساختارهای نظری و عملی 51
نمودار 25 –  الگوی ارتباط متغیرهای محتوایی با ساختارهای عملی 51
نمودار 26 – ساختارسازمان با حیطه نظارت محدود ووسیع 57
جدول 4 – مزایا و معایب سازمان با حیطه نظارت محدود ووسیع 58
نمودار 27 – مقیاس اندازه گیری  65
نمودار 28 – چولگی مثبت SK>0 70
نمودار 29 – چولگی نرمال SK=0  70
نمودار 30 – چولگی منفی SK<0 70
نمودار 31 – مدل جامع پژوهش 71
جدول 5- ترکیب نیروی انسانی از نظر میزان تحصیلات  86
نمودار 32- ترکیب نیروی انسانی از نظر میزان تحصیلات 86
جدول 6 – ترکیب نیروی انسانی از نظر وضعیت استخدامی  87
نمودار 33 – ترکیب نیروی انسانی از نظر وضعیت استخدامی 87
جدول 7 – ترکیب نیروی انسانی از نظر جنسیت 87
نمودار 34 – ترکیب نیروی انسانی از نظر جنسیت 87
جدول 8 – ترکیب نیروی انسانی از نظر بخش شغلی 88
نمودار 35 – ترکیب نیروی انسانی از نظر بخش شغلی 88
جدول 9 –  فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر سوابق کاری 105
نمودار 36 – فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر سوابق کاری 105
جدول 10 – فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر سن 106
نمودار 37 – فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر سن 106
جدول 11 – فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر سوابق مدیریتی 106
نمودار 38 – فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر سوابق مدیریتی 106
جدول 12 – فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر جنسیت 107
نمودار 39 – فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر جنسیت  107
جدول 13 – فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر سمت 107
نمودار 40- فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر سمت 107
جدول 14- فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر سطح تحصیلات 108
نمودار 41- فراوانی پاسخ دهندگان به پرسشنامه از نظر سطح تحصیلات 108
جدول 15 – نتایج سئوال     1  – پرسشنامه یک 109
جدول 16 – نتایج سئوال     2  – پرسشنامه یک 109
جدول 17 – نتایج سئوال     3  – پرسشنامه یک 110
جدول 18 – نتایج سئوال     4  – پرسشنامه یک 110
جدول 19 – نتایج سئوال     5  – پرسشنامه یک 111
جدول 20 – نتایج سئوال     6  – پرسشنامه یک 111
جدول 21 – نتایج سئوال     7  – پرسشنامه یک 112
جدول 22 – نتایج کلی سئوالات  1 تا 7 –   پرسشنامه یک 112
جدول 23 – نتایج سئوال     1  – پرسشنامه دو 114
جدول 24 – نتایج سئوال     2  – پرسشنامه دو 115
جدول 25 – نتایج سئوال     3  – پرسشنامه دو 115
جدول 26 – نتایج سئوال     4  – پرسشنامه دو 116
جدول 27 – نتایج سئوال     5  – پرسشنامه دو 116
جدول 28 – نتایج سئوال     6  – پرسشنامه دو 117
جدول 29 – نتایج سئوال     7 –  پرسشنامه دو 117
جدول 30 – نتایج کلی سئوالات  1 تا 7 –   پرسشنامه دو 118
جدول 31 – نتایج سئوال     1  – پرسشنامه سه 119
جدول 32 – نتایج سئوال     2  – پرسشنامه سه 120
جدول 33 – نتایج سئوال     3  – پرسشنامه سه 120
جدول 34 – نتایج سئوالات  4 تا 10  –    پرسشنامه سه 121
جدول 35 – نتایج کلی سئوالات   1تا 10 –   پرسشنامه سه 121
جدول 36 – نتایج سئوال     1  – پرسشنامه چهار 122
جدول 37 – نتایج سئوال     2  – پرسشنامه چهار 122
جدول 38 – نتایج سئوال     3  – پرسشنامه چهار 123
جدول 39 – نتایج سئوال     4  – پرسشنامه چهار 123
جدول 40 – نتایج سئوال     5  – پرسشنامه چهار 124
جدول 41 – نتایج سئوال     6 – پرسشنامه چهار 124
جدول 42 – نتایج سئوال     7  – پرسشنامه چهار 125
جدول 43 – نتایج سئوال     8  – پرسشنامه چهار 125
جدول 44 – نتایج سئوال     9  – پرسشنامه چهار 126
جدول 45 – نتایج سئوال    10  – پرسشنامه چهار 126
جدول 46 – نتایج کلی سئوالات1 تا 10  – پرسشنامه چهار 127
نمودار 42 – نتایج حاصل از پرسشنامه های شاخص های ساختاری 127
جدول 47 – شاخص های آماری محاسبه شده متغیرها 128
نمودار 43 – هیستوگرام و منحنی نرمال متغیر پیچیدگی 129
نمودار 44 – هیستوگرام و منحنی نرمال متغیر رسمیت   129
نمودار 45 – هیستوگرام و منحنی نرمال متغیر تمرکز 130
نمودار 46 – هیستوگرام و منحنی نرمال متغیر مکانیک / اگانیک سازمان 131
جدول 48 – نتایج سئوال     1  – پرسشنامه پنج 132
جدول 49 – نتایج سئوال     2  – پرسشنامه پنج 133
جدول 50 – نتایج سئوال     3  – پرسشنامه پنج 133
جدول 51 – نتایج سئوال     4  – پرسشنامه پنج 134
جدول 52 – نتایج سئوال     5  – پرسشنامه پنج 134
جدول 53 – نتایج سئوال     6  – پرسشنامه پنج 135
جدول 54 – نتایج سئوال     7  – پرسشنامه پنج 135
جدول 55 -خلاصه نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل اطلاعات 137
جدول 56 – مقایسه ساختار فعلی و ساختار مطلوب  141

مقدمه :
دستیابی به کارآیی در سازمان مستلزم رویکرد به تغییر و اعمال تغییرات در سازمان است . یافته ها و تجربه ها در زمینة علوم نظری حکم می کند که سازمانها همواره با دگرگونی هایی که در اطرافشان اتفاق می افتد خود را سازگار کنند و منطبق با آنها پیش بروند . به عبارت دیگر اصل عمده در سازمان عبارت است از تأمین انعطاف با قصد جلوگیری از دگرگونی های نامطلوب و رو در رویی با موقعیت ها و حوادث و اجرای برنامه هایی که شرایط و مقتضیات زمان و مکان پیش می آورد .
محتوا یا موضوعات تغییر در مدیریت را می توان به صورت تغییر در سازمان ، تغییر در نیروی انسانی ، تغییر در تکنولوژی و تغییر در تولید کالا وخدمات مطرح نمود . افزایش کارآیی و اثربخشی سازمان ، شفافیت هزینه های تولید و خدمات ونیز ایجاد زمینه های مناسب برای بهره مندی از فن آوریهای نوین ومهیا سازی بستر لازم برای مدیریت در جهت ارتقاء سطح کیفی و کمی راهبری و همچنین ایجاد  زمینه های علمی و منطقی تفویض اختیار و تعیین شاخص های مقایسه فعالیت واحدها و مسئولیت پذیری آنان نیازمند دگرگونی هماهنگ و یکپارچه سیستم های ساختاری و تشکیلات در چارچوب ارزشهای مورد قبول جامعه و محیط متغیر و متحول و به کمک موازین علمی در طراحی ساختارهای سازمانی امکان پذیر است . بهترین گزینه در مدیریت تغییر تجدید نظر در ساختار تشکیلاتی و گاه نوسازی آنست .سازماندهی نیروهای شاغل در شرکت های بهره برداری از شبکه های آبیاری در قالب ساختار تشکیلاتی به نحوی که با حداقل نیروی کار بالاترین راندمان حاصل گردد ، یکی از مهمترین و اساسی ترین وظایف مدیریت این شرکت ها است . که در صورت وجود چنین ساختاری کارهای جاری با کیفیت و روند مطلوب و با صرف کمترین هزینه ممکن انجام خواهد شد .
یقیناً ساختار نیروی انسانی در شرکت های بهره برداری از شبکه های آبیاری بستگی کامل به نحوه مدیریت و نظام بهره برداری حاکم بر آنها داشته و در شبکه های آبیاری مختلف می تواند متناسب با میزان مسئولیت و گستردگی حوزه فعالیت تفاوتهای زیادی داشته باشد .
با بررسیهای بعمل آمده در مورد ساختار سازمانی شرکتهای بهره برداری از شبکه های آبیاری مشاهده می گردد علی رغم آنکه زمینه کاری مشابه ای دارند ، لکن عمدتاً دارای ساختار سازمانی خود می باشند .  و لذا همواره می توان سئوالات زیر را در مورد ساختار سازمانی این شرکتها مطرح نمود :
• آیا ساختار سازمانی فعلی شرکت با مقتضیات و شرایط موجود متناسب است ؟
• ساختار سازمانی فعلی شرکت چه مشکلاتی دارد ؟
• با چه تغییرات ساختاری می توان مشکلات فعلی شرکت را کاهش داد ؟
در این تحقیق کوشش شده است ضمن شناخت وضع موجود و تشریح مشکلات و نارساییها و نقاط قوت و ضعف ساختار فعلی متناسب با شاخصهای ساختاری و مبانی سازماندهی ، ساختار مناسب شرکت بهره برداری ازشبکه های آبیاری کرخه و شاوور پیشنهاد و ارایه گردد  .
اهداف تحقیق:
اهداف اساسی این تحقیق بررسی و مطالعه ساختار سازمانی شرکت بـهره برداری از شبکه های آبیاری کرخه و شاوور و شناسایی ابعاد سازمانی و مبانی سازماندهی آن و ارایه پیشنهادهای اصلاحی است  . در این تحقیق ضمن بررسی موارد مذکور پاسخ سئوالات زیر نیز مشخص خواهد شد .
1. آیا ساختار سازمانی فعلی شرکت با مقتضیات و شرایط موجود متناسب است ؟
2. ساختار سازمانی مناسب شرکت کدام است ؟
علاوه بر موارد فوق ، اهداف فرعی زیر نیز لحاظ خواهد گردید :
× جلب توجه مسئولان به مشکلات موجود ساختار سازمانی
× ارایه خدمات مطلوب به مشترکین با رفع نواقص ( با توجه به پیشنهادات تحقیق )
× استفاده از پیشنهادهای تحقیق در سایر سازمانها با زمینه کاری مشابه

مسئله تحقيق

گرچه از اوايل دهة 70 تقريباً كليــه شبكه هاي آبياري مــوجود در كشور تحت پوشش شــركت هاي بهره برداري كه تشكيلاتي غير دولتي و يا نيمه دولتي هستند قرار گرفت و از اين مقطع زماني ظاهراً شبكه هاي آبياري تحت مديريت مستقيم دولت وجود ندارند وليكن اين تغيير ساختار آن طور كه انتظار مي رفت نتوانست قيد و بندهاي مديريت دولتي را كه سالها بر اين سيستم ها حاكم بوده برطرف نمايد و ناگزير شركت هاي بهره برداري تازه تاسيس از نظر مديريت در حالتي دوگانه قرار گرفتند .

در اين جا مروري گذرا خواهيم داشت برشرايط حاضرشركت هاي بهره برداري كه نقاط ضعف آن را بخوبي نشان مي دهد .

نيروي انساني مازاد در شبكه هاي آبياري

قــبل از تشكيل شركت هاي بــهره برداري ، شبكه هاي آبياري بـه عنوان بخشي از مسئوليت هاي سازمان هاي آب منطقه اي /سازمان آب و برق خوزستان و تحت نظر و هدايت معاونت بهره برداري / معاونت آب اداره مي گرديد و نيروهاي شاغل در آن نيز متناسب با حجم فعاليت هاي جاري شبكه آبياري انتخاب وحسب مورد به خدمت گمارده مي شدند و معمولاً آنچنان كه در اكثر ساختارهاي دولتي رايج است جهت به كارگيري نيروي انساني محدوديت چنداني وجود نداشته است . بايد اذعان نمود كه تورم نيروي انساني يكي از مشكلات حاد در بدو تشكيل شركت هاي بهره برداري بوده كه پس از گذشت چندين سال از

فعاليت اين شركتها هنوز اثرات نامطلوب آن به طور كامل بر طرف نشده است و اين عامل كماكان به عنــوان يــكي از شاخصه هاي اصلي در ايجاد عدم تـوازن و تعادل بيـن درآمد و هزينـه شركت هاي بهره برداري خودنمايي مي كند .

عدم بهره گيري مطلوب واصولي از امكانات ( پايين بودن بهره وري )

شواهد موجود نشان مي دهد كه در اين شركت ها به دليل ساختاري و روابط حاكم ، بهره وري نيروي انساني ، امكانات ، ماشين آلات و ابزار فني در مقايسه با بخش خصوصي پايين بوده و عملكرد اينگونه شركت ها بخصوص در واحدهاي فني به هيچ وجه در اندازه راندمانهاي متعارف و قابل قبول نبوده و از نظر اقتصادي هم غير قابل توجيه مي باشد .

محدوديت هاي اداري ، مالي و ساختاري

طولاني شدن مسيرگردش كار در سيستمهاي تحت اينگونه مديريت يكي از مشكلات اساسي است كه ضمن ركود و وقفه در امور جاري موجب كاهش بهره وري از امكانات و ماشين آلات نيزمي شود .

مشكلات ساختاري  در شركت هاي بهره برداري

  ادامه ساختار مديريت دولتي

عدم ارتقاء دانش فني كاركنان

  عدم ارزيابي و سنجش ميزان كارآيي كاركنان

  عدم تناسب بين مسئوليت ها و اختيارات مديران

  وجود مقررات غير ضروري و دست و پاگير