بررسی رابطه بین اثر بخشی ارتباط سازمانی و منابع قدرت مدیران آموزش و پرورش

این فایل موجود نیست فهرست مطالب صرفا جهت معرفی ارائه گردیده است

فهرست مطالب :

چکیده
فصل یکم : مقدمه پژوهش
1-1- عنوان تحقیق: 1
1-2- مقدمه 1
1-3- بیان مساله: 2
1-4- اهمیت و ضرورت پژوهش 7
1-5-‌ اهداف پژوهش: 9
الف- هدف کلی: 9
ب – اهداف جزئی: 9
1-6- پرسشهای پژوهش: 9
الف- اصلی: 9
ب- فرعی: 9
1-7-‌ متغیرهای پژوهش: 10
متغیر پیش بین: 10
متغیر ملاک: 10
متغیر تعدیل کننده 10
متغیر کنترل 10
1-8-‌ تعاریف علمی واژه ها: 10
1-9- تعاریف عملیاتی واژه ها: 14

فصل دوم : بررسی پیشینه پژوهش
مقدمــه 16
الف- بررسی نظریه‌ها 19
2-1- ارتباطات 19
2-1-1- اهمیت ارتباطات 19
2-1-2- تعاریف ارتباطات 22
2-1-3- فرآیند ارتباط 26
2-1-3-1- منبع 26
2-1-3-2- رمزگذاری 27
2-1-3-3- وسیله 27
2-1-3-4- رمزگشایی 28
2-1-3-5- دریافت کننده 28
2-1-3-6- بازخورد 29
2-1-4- مسیر ارتباطات 29
2-1-4-1- ارتباطات عمودی 29
الف- مسیر رو به پایین 29
ب- ارتباطات رو به بالا 30
2-1-4-2- ارتباطات در سطح افقی 31
2-1-5- مدل ارتباطات 32
2-1-6- اصول ارتباطات 35
2-1-7- ارتباطات سازمانی از دیدگاه مکاتب مختلف مدیریت 38
2-1-7-1- دیدگاه کلاسیک‌ها در مورد ارتباطات: 38
2-1-7-2- نظریه نئوکلاسیک‌ها و ارتباطات 40
2-1-7-3- دیدگاه سیستمی در مورد ارتباطات 40
2-1-7-4- دیدگاه اقتضایی و ارتباطات 41
2-1-7-5- دیدگاه مراوده‌ای یا تعاملی در مورد ارتباطات 41
2-1-8- اثربخشی در ارتباطات میان فردی 42
2-1-9- ویژگی‌های اثربخشی 43
2-1-9-1- گشودگی 43
2-1-9-2- همدلی 45
2-1-9-3- حمایتگری 46
2-1-9-4- مثبت گرایی 46
2-1-9-5- تساوی 47
2-1-9-6- همانندی «تشابه با هم» و «تخالف با هم» 47
2-1-10- موانع ارتباطی 48
2-2- قدرت 61
2-2-1- اهمیت قدرت 61
2-2-2- تعاریف قدرت 62
2-2-3- قدرت در سطوح مختلف سازمان 65
2-2-3-1- قدرت در سطح عمودی 65
2-2-3-1-1- منابع قدرت مدیران رده‌ی عالی سازمان 66
2-2-3-1-2- منابع قدرت مدیران رده میانی سازمان 69
2-2-3-1-3- منابع قدرت مدیران رده‌ی پایین سازمان 69
2-2-3-2 – قدرت در سطح افقی 71
2-2-4- روابط قدرت 72
2-2-4-1- رابطه صف و ستاد 73
2-2-4-2- تشکیل دسته‌ها و ائتلاف 74
2-2-5- منابع قدرت بر اساس پژوهش‌های فرنچ و راون 75
2-2-6- انواع رویکردها به قدرت 77
2-2-6-1- راسل و قدرت: 78
2-2-6-2- هیکس، گولت و قدرت: 79
2-2-6-3- گالبرایت و قدرت: 81
2-2-6-4- اتزیونی و قدرت: 83
ب- پیشینه پژوهشهای انجام شده 85
2-3- پژوهش‌های پیرامون ارتباطات سازمانی 85
2-3-1- پژوهش‌‌های انجام شده در داخل کشور: 85
2-3-2- پژوهش‌های انجام شده در خارج از کشور: 89
2-4- پژوهشهای پیرامون منابع قدرت 99
2-4-1- پژوهش‌های انجام شده در داخل کشور 99
2-4-2- پژوهش‌های انجام شده و در خارج از کشور 108
نتیجه گیری کلی 121

فصل سوم: روش پژوهش
3-1- جامعه آماری 123
3-2- گروه نمونه 123
3-3- روش و طرح نمونه‌برداری 124
3-4- حجم نمونه 124
3-5- ابزار گردآوری داده‌ها 125
3-5-1- پرسشنامه اثر بخشی ارتباطات سازمانی 126
3-5-2- پرسشنامه منابع قدرت «شرایخیم و هینکین» 127
3-6- تعیین روایی و اعتبار پرسشنامه 128
3-6-1- روایی 128
3-6-2- اعتبار 128
3-7- نوع مطالعه (روش گردآوری داده‌ها- 131
3-8- طرح پژوهش و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها 131

فصل چهارم : یافته‌های پژوهش
مقدمــه 133
تبدیلهای انجام شده بر روی متغیرها جهت تغییر مقیاس: 134
4-1- توصیف داده‌ها: 135
4-1-1- توصیف مولفه های منابع قدرت: 135
توصیف منابع قدرت بر حسب قدرت غالب مدیران: 138
4-1-2- توصیف مؤلفه‌های اثربخشی ارتباطات سازمانی 126
4-1-3- توصیف سایر داده‌ها 154
4-2- تجزیه و تحلیل داده‌ها بررسی فرضیات 158
4-2-1- نتایج و یافته‌های سوالهای پژوهشی 158

فصل پنجم:‌ تفسیر و استنتاج نتایج پژوهش
5-1- تجزیه و تحلیل نتایج پژوهش 178
5-2- محدودیت‌های پژوهش 191
5-3- پیشنهادها 192
5-3-1- پیشنهاد به برنامه‌ریزان: 192
5-3-2- پیشنهاد به پژوهشگران : 193

فهرست جداول:

جدول 2-1: منابع قدرت مدیران رده‌ی پایین سازمان 70
جدول 2-2- اولویت شایستگی‌های مورد نیاز مدیران تربیت بدنی 92
جدول شماره 2-2-: مقایسه شایستگی‌های مورد نیاز مدیران و کارآموزان تربیت بدنی 96
جدول شماره 2-3- مقایسه شایستگی‌های مدیران باشگاه‌های ورزشی 97
جدول شماره 3-1: امتیاز گزینه‌های مختلف در روش پنج گزینه‌ای 126
جدول شماره 3-2: امتیاز گزینه‌های مختلف در روش پنج‌ گزینه‌ای 127
جدول 3-3 : دسته‌بندی سوالهای پرسشنامه منابع قدرت 127
جدول 4-1-1- میانگین و انحراف معیار منبع قدرت پاداش 135
جدول 4-1-2- میانگین و انحراف معیار منبع قدرت اجبار 136
جدول 4-1-3- میانگین و انحراف معیار منبع قدرت قدرت قانون 136
جدول 4-1-4- میانگین و انحراف معیار منبع قدرت تخصص 137
جدول 4-1-5- میانگین و انحراف معیار منبع قدرت مرجعیت 138
جدول 4-1-6- جدول توزیع فراوانی منابع قدرت سازمانی 139
جدول 4-1-7- جدول توزیع فراوانی منبع قدرت پاداش 141
جدول 4-1-8- جدول توزیع فراوانی منبع قدرت اجبار 142
جدول 4-1-9- جدول توزیع فراوانی منبع قدرت قانون 143
جدول 4-1-10- جدول توزیع فراوانی منبع قدرت مرجعیت 144
جدول 4-1-11- جدول توزیع فراوانی منبع قدرت تخصص 145
جدول 4-1-12- میانگین و انحراف معیار ارتباطات اثر بخش 146
جدول 4-1-13- میانگین و انحراف معیار بازخورد 147
جدول 4-1-14- میانگین و انحراف معیار تعدد کانالهای ارتباطی 147
جدول 4-1-15- میانگین و انحراف معیار اثربخشی ارتباطات سازمانی 148
جدول 4-1-16- جدول توزیع فراوانی ارتباط اثربخش 149
جدول 4-1-17- جدول توزیع فراوانی بازخور 150
جدول 4-1-18 جدول توزیع فراوانی تعدد کانالهای ارتباطی 151
جدول 4-1-19- جدول توزیع فراوانی اثربخشی ارتباطات سازمانی 152
جدول 4-1-20 جدول توزیع فراوانی مولفه اثر بخشی غالب 153
جدول 4-1-21- جدول توزیع فراوانی رشته تحصیلی 154
جدول 4-1-22 میانگین و انحراف معیار سنوات خدمت 155
جدول 4-1-23- میانگین و انحراف معیار سابقه مدیریت 156
جدول 4-1-24- جدول توزیع فراوانی مدرک تحصیلی 156
جدول 4-2-1- ضریب همبستگی بین منبع قدرت پاداش و اثر بخشی ارتباطات سازمانی 158
جدول 4-2-2- ضریب همبستگی بین منبع قدرت اجبار و اثر بخشی ارتباطات سازمانی 159
جدول 4-2-3- ضریب همبستگی بین منبع قدرت مرجعیت و اثر بخشی ارتباطات سازمانی160
جدول 4-2-4- ضریب همبستگی بین منبع قدرت تخصص و اثر بخشی ارتباطات 160
جدول 4-2-5- ضریب همبستگی بین منبع قدرت قانون و اثر بخشی ارتباطات سازمانی 161
جدول 4-2-6- آزمون من ویتنی برای مقایسه منبع قدرت پاداش به تفکیک رشته تحصیلی162
جدول 4-2-7- آزمون من ویتنی برای مقایسه منبع قدرت اجبار به تفکیک رشته تحصیلی 163
جدول 4-2-8- آزمون من ویتنی برای مقایسه منبع قدرت قانون به تفکیک رشته تحصیلی164
جدول 4-2-9- آزمون من ویتنی برای مقایسه منبع قدرت مرجعیت به تفکیک رشته تحصیلی164
جدول 4-2-10- آزمون من ویتنی برای مقایسه منبع قدرت تخصص به تفکیک رشته تحصیلی165
جدول 4-2-11 – ضریب همبستگی بین منابع قدرت و سابقه مدیریت 168
جدول 4-2-12- ضریب همبستگی بین منابع قدرت و سنوات خدمت 170
جدول 4-2-13- آزمون کروسکال والیس برای بررسی منابع قدرت در ناحیه یک 171
جدول 4-2-14- آزمون کروسکال والیس برای بررسی منابع قدرت در ناحیه دو 172
جدول 4-2-15- آزمون کروسکال والیس برای بررسی منابع قدرت در ناحیه سه 173
جدول 4-2-16- آزمون کروسکال والیس برای بررسی منابع قدرت در ناحیه چهار 174
جدول 4-2-17- آزمون کروسکال والیس برای بررسی منابع قدرت در ناحیه پنج 175
جدول 4-2-18- آزمون کروسکال والیس برای بررسی منابع قدرت در ناحیه شش 176
جدول 4-2-19- آزمون کروسکال والیس برای بررسی منابع قدرت در ناحیه هفت 177

فهرست نمودارها :

نمودار 4-1-1- نمودار میله‌ای منابع قدرت سازمانی 139
نمودار 4-1-2- نمودار میله‌ای منبع قدرت پاداش 141
نمودار 4-1-3 نمودار میله‌ای منبع قدرت اجبار 142
نمودار 4-1-4- نمودار میله ای منبع قدرت قانون 143
نمودار 4-1-5- نمودار میله‌ای منبع قدرت مرجعیت 144
نمودار 4-1-6- نمودار میله‌ای منبع قدرت تخصص 145
نمودار 4-1-7- نمودار میله‌ای‌ارتباطات اثربخش 149
نمودار 4-1-8- نمودار میله‌‌ای بازخور 150
نمودار 4-1-9- نمودار میله‌ای‌تعدد کانالهای ارتباطی 151
نمودار 4-1-10- نمودار میله‌ای اثربخشی ارتباطات سازمانی 152
نمودار 4-1-11- نمودار میله‌ای مولفه اثربخشی غالب 153
نمودار 4-1-12- نمودار میله‌ای رشته تحصیلی 154
نمودار 4-1-13- نمودار میله‌ای مدرک تحصیلی 157

بخشی از پروژه

مقدمه

دنيايي را تصور كنيد كه در آن «ارتباط» وجود ندارد؛ در اين دنيا انسان،تنها و انفرادي زندگي مي كند و هرگز مشاركتي در تجربه اندوزي و علم ورزي ندارد! هرگز نمي تواند براي فائق آمدن بر مشكلات و محدوديتهاي شخصي،از اتحاد و يكپارچگي برخوردار شود! هرگز سهمي در اختراعات نداشته و از شانس و فرصت زيادي بهره مند نخواهد شد! در چنين جهاني انسان نمي تواند از ديگران تاثير بپذيرد و به گونه اي متقابل بر آنان تاثير بگذارد. در يك كلام:تصور چنين جهاني اگر ناممكن نباشد،دشوار است.

اين تصور بسيار مشكل است؛ زيرا ارتباط طرح چنين سوالي را درزندگي بشري از ميان برده و غير قابل بحث نموده است. دنيايي كه ما در آن بسر مي بريم بسيار مبهم و پيچيده است. در جهاني بدون وجود ارتباط، تمدن- به مفهومي كه امروز مي شناسيم- امكان وجود و ظهور نداشته است. ما به وسيله ارتباط،موفق شده ايم علوم و آموخته ها و تلاشهايمان راتجزيه و تركيب كنيم. تواناييها و تلاشها و آموخته هاي علمي ما را قادر ساخته است تا ظرفيت علمي،تكنولوژي و فرهنگي مان توسعه يافته و رو به تكامل و تعالي بروند. بدون وجود يك زمينه مناسب براي ايجاد ارتباط با يكديگر در سطحي قابل قبول انسان هرگز نمي‌توانست موقعيت ما قبل تاريخ را پشت سر گذاشته و به پيشرفتهاي كنوني دست يابد.

ارتباط از اين جهت مهم است كه سازماندهي را امكان پذير مي سازد و سازمانها نيز به نوبه خود افراد را قادر مي سازند تا در روش زندگي به سيستمهاي سازمان يافته موجود، دسترسي پيدا كنند. در هر حال اهميت و مفهوم واقعي يك ارتباط خوب مي تواند از ديدگاه‌ها و جنبه هاي گوناگون مورد توجه قرار گيرد.

بنا به تعريف، سازمانها براي بقاي خود به كنش و واكنش متقابل و يا ارتباط نياز دارند. بنابراين منطقي است اگر بگوئيم درك و شناخت بهتري از ارتباط موجب ارتقاي سازمانها مي شود.

از طرف ديگر قدرت به عنوان يك عامل و عنصر بسيار مهم در اداره امور جوامع و سازمانها همواره دلمشغولي دولتمردان و مديران بوده است. مديران،قدرت را به عنوان جزئي بسيار سازنده در ساختار سازمان و وسيله اجراي تــعهــــدات آن مي دانند.

قدرت به عنوان مهمترين و نافذترين پديده اجتماعي جوامع انساني شناخته شده است. نتايج نفوذ قدرت در كليه سطوح سازمانهاي اجتماعي تجربه شده است. چون قدرت بخشي مهم و تاثير گذار در حيات سازماني مي‌باشد،محققين تلاش زيادي براي توضيح مسائل سازماني در اصطلاح «روابط قدرت» مطرح كرده اند، اول اينكه، واحدهاي تابعه سازمان را متاثر مي‌سازد،و دوم، در سطوح سازماني و روابط بين افراد سازمان تاثير قابل توجه مي گذارد. (فخيمي،1379).

1-3) بيان مساله:

فرايند ارتباطات يكي از فرايندهاي مهمي است كه بر روي اثر بخشي سازمانها و موفقيت مدير نقشي اساسي ايفا مي كند. تحقيق وبررسي در محيط سازمانها و حيات كاري نشان مي دهد كه بطور متوسط مديران سطوح مختلف بين 75% تا 95% از اوقات خود را صرف ارتباطات و پيام رساني مي كنند.

مكالمات تلفني،جلسات،بررسي گزارشها،دادن دستور و تعليمات، نوشتن نامه، بررسي اطلاعات فاكس و تلكس، و فعاليتهايي از اين قبيل مثالهايي بر فرايند ارتباطات مي باشد. سيستم گردش خون در اعضاي بدن چه نقش مهمي را ايفا مي كند، ارتباطات نيز در سازمانها همان نقش را ايفا مي كند (امير كبيري،1377).

ارتباطات به عنوان يكي از مهمترين عناصر فرايند مديريتي محسوب مي شود. وجود ارتباطات موثر و صحيح در سازمان همواره يكي از اجزاي مهم در توفيق مديريت به شمار آمده است. به تجربه ثابت شده است كه، اگر ارتباطات صحيحي در سازمان بر قرار نباشد،گردش امور مختل شده و كارها آشفته مي شوند. هماهنگي، برنامه ريزي، سازماندهي، كنترل و ساير وظايف بدون وجود سيستم ارتباطي موثر در سازمان قابل تحقق نبوده و امكان اداره سازمان مهيا نخواهد بود. (ميرابي،1380).

طي مطالعاتي كه گري بينسون  توسط سوالاتي كه براي 175 نفر از مديران شركتهاي بزرگ ايالتهاي غربي آمريكا فرستاد، روشن ساخت كه مهارتهاي ارتباطي چه شفاهي و چه كتبي نه تنها در احراز شغل بلكه در انجام موثر امور محوله تاثير بسزايي دارد. سوالات مطروحه در زمينه فاكتورها و مهارتهاي مهم و حياتي كه در استخدام دانشجويان فارغ التحصيل موثر بوده، می‌باشد در اين بررسي و تحقيق به عمل آمده، مشخص گرديد كه ارتباطات شفاهي (Oral commuinction ) به عنوان اولين و مهمترين مهارت و ارتباط كتبي (Write communication) دومين مهارت محسوب مي گردند. ( همان منبع).

با توجه به  اندازه يا بزرگي سازمان، تكنولوژي پيچيده، ميزان پيچيدگي و رسمي بودن امور، ساختار طرح ريزي مي شود و بر اين اساس سيستم اطلاعاتي به وجود مي آيد. تعيين ساختار سازماني خود نشانه اي از مسير خاصي است كه تعيين كننده نوع ارتباط در سازمان است. قدرت، رهبري و تصميم گيري (علني و يا غير علني) به فرايند ارتباطات وابسته اند، زيرا بدون وجود اطلاعات اين فرايندها بي معني خواهند شد.

تحليلگران سازماني درجات متفاوتي از اهميت براي فرايند ارتباطات قائل شده اند براي مثال بارنارد  چنين ابراز ميكند:

 «در تئوري فراگير سازمان،ارتباطات در كانون يا مركز قرار مي گيرد، زيرا ساختار،گستره و حدود سازمان تقريبا به وسيله شيوه هاي ارتبـــاطي تعيـــين مي شوند. از اين ديدگاه كه به موضوع نگاه كنيم، ارتباطات در قلب سازمان جاي مي گيرد. دو پژوهشگر ديگر به نامهاي كتزوكان  چنين مي‌گويند: ارتباطات- مبادله اطلاعات و انتقال مقصود- روح و اساس سيستم اجتماعي سازمان را تشكيل مي دهد. به تازگي نويسنده اي به نام  استينچ‌كامب   نيز در بررسي سازمانها،ارتباطات را در كانون يا مركز سازمان قرار داد. به هر حال ســـاير نظريه پردازان به اندازه هاي متفاوت به اين موضوع توجه كرده اند. (پارسائيان واعرابي،1376).