حقوق بشر در اسلام و غرب و مقایسه آن با اعلامیه‌ی جهانی

متن کامل این فایل موجود نمی باشد فهرست مطالب صرفا برای آشنایی دانشجویان با سر فصل هایمقاله ارائه شده است.

حقوق بشر

فهرست مطالب

مقدّمه 1
بخش یکم: بررسی‌های مفهومی 5
فصل یکم: معانی و مفاهیم حقوق 7
1) معنای لغوی و اصطلاحی حق 7
2)  بررسی واژگان حق، حقوق و حقوق بشر 9
واژه‌ی حقوق بشر 10
3) رابطه‌ی حق وتکلیف 11
4) حق و امتیاز 11
5) مبنا و جوهر حق: 11
فصل دوّم: مفهوم حق از دیدگاه فقها و قانون اساسی ایران 13
1) حق از دیدگاه فقها: 13
2) فقهای اسلام و نظریّه‌ی  کاربرد ناشایسته‌ی حق 13
3) تطبیق نظریّه با قاعده‌ی فقهی 14
4) حق در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران 15
5) حقوق بشر در قوانین اساسی ایران 16
1-5) حقوق ملّت ایران در متمّم قانون اساسی مشروطه 16
2-5) حقوق ملّت ایران در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران 18
فصل سوّم: مکتب حقوق فطری و تحوّلات آن 22
1) مفهوم حقوق فطری (طبیعی) 22
2) حقوق فطری در مذهب امامیّه (عصر مذهبی) 22
3) حقوق فطری در سده‌های هفده و هجده میلادی (عصر خردگرایی) 23
4) حقوق فطری در قرن نوزدهم و بیستم (عصر تجربی) 24

بخش دوّم: تاریخ اندیشه و سیر تحوّلات حقوق بشر 26
مقدّمه 27
فصل یکم: تاریخ اندیشه‌ی حقوق بشردر دوران باستان 28
1- مشرق زمین 28
1-1) قوانین حمورابی: 28
2-1) کورش هخامنشی و اعلامیّه‌ی حقوق بشر: 32
2- غرب 35
1-2)  رُم 35
الف) الواح دوازده‌گانه: 36
ب) اقدام بزرگ “ژوستی نین” 37
2-2) یونان 38
الف) ـ عقل‌گرایان 39
ب)روّاقیان 41
ج) نظرات حقوقی سیسرون (43ـ106 ق.م) 43
فصل دوّم: تاریخ اندیشه‌ی حقوق بشر در دوره‌ی میانه (وسطی) 44
1) پیروزی مسیحیّت 44
1-1) آگوستین قدّیس (354 – 430م) 45
2-1) توماس آکویناس قدّیس (1225 – 1274م) 46
2) اسلام بزرگترین حادثه‌ی قرون وسطی 47
3) جنگ‌های صلیبی: 48
4) خصوصیّات فکری قرون وسطی 49
1-4)  حقوق طبیعی: 50
2-4) تفکیک میان حوزه‌های سیاسی و روحانی 50
3-4) حاکمیّت قانون و فئودالیسم: 51
فصل سوّم: تاریخ اندیشه‌ی حقوق بشر در دوره‌ی رنسانس (عصر جدید) 52
1) تحوّل فکری در عصر جدید 54
2) مدرنیته و حقوق بشر 55
1-2) توماس هابز (1588 – 1679م) 56
2-2) جان لاک (1632 – 1704 م) 56
3-2) ژان ژاک روسو (1712- 1778م) 57
فصل چهارم: سیر تحوّلات حقوق بشر در غرب 59
1) سیر تحوّل حقوق بشر در قرن نوزدهم 59
2)  سیر تحوّل حقوق بشر در قرن بیستم 60
1-2) جامعه‌ی ملل 61
2-2) سازمان ملل متّحد 62

بخش سوّم: اصول و مبانی حقوق بشر در غرب 64
مقدّمه‌ 65
فصل یکم: مبانی نظری حقوق بشر در دوران مدرن 66
1) خرد باوری علمی 66
2) فرد گرایی 67
3) حقوق طبیعی (فطری) 69
1-3) حقّ حیات 70
2-3) حقّ آزادی 71
3-3) حقّ برابری 71
4-3) حقّ مالکیّت 71
4) قرارداد گرایی 71
1-4‌) تفسیر تاریخی: 72
2-4 ) تفسیرتئوریک: 72
3-4) جایگاه قرارداد درمنابع حقوق بشر غرب 72
فصل دوّم: منابع حقوق بشر در غرب 73
1) قرارداد گرایی: 73
2) عینیّت گرایی: 73
فصل سوّم: سیر تدوین اعلامیّه‌ی  جهانی حقوق بشر 75
1) منشور ملل متَّحد 75
2) کمیسیون حقوق بشر 76
3) اعلامیّه‌ی جهانی حقوق بشر 76
1-3) بررسی مقدّمه‌ی اعلامیّه‌: 77
2-3) بررسی اجمالی پانزده مادّه‌ی ابتدایی اعلامیّه: 78
4) اعلامیّه‌ی جهانی حقوق بشر و معنای مادّه‌های مختلف آن 80
5) ارزش حقوقی اعلامیّه‌ 90
6) میثاق‌های بین المللی حقوق بشر 91
1-6) تشابه دو میثاق: 91
2-6) تفاوت اعلامیّه‌ی جهانی حقوق  بشر با میثاقین: 92

بخش چهارم: اصول و مبانی حقوق بشر در اسلام 94
مقّدمه‌ 95
فصل یکم: مبانی نظری حقوق بشر در اسلام 96
1) خدامحوری 96
1-1) وابستگی و نیاز وجودی انسان به خدا: 98
2-1) حقّ خدا: 98
2) کرامت انسانی 99
1-2) کرامت انسان در قرآن 100
2-2) کرامت ذاتی وکرامت ارزشی 103
فصل دوم: منابع حقوق بشر در اسلام 104
1) عقل 105
1-1) عقل عملی ـ  عقل نظری 105
2-1) دلیل عقلی: 105
3-1) کاربرد دلیل عقلی در استنباط حقوق بشر از دیدگاه اسلام: 106
2) قاعده‌ی لطف: 108
3) بنای عقلا 109
1ـ 3) جایگاه بنای عقلا در منابع حقوق بشراز دیدگاه اسلام 110
فصل سوم: حقوق بشر در اسلام 113
1) پایه‌های حقوق بشر در قرآن 114
2) خطبه‌ها و سخنرانی‌های پیامبر اسلام(ص) درباره‌ی حقوق بشر 117
1ـ2) خطبه‌ی پیامبر(ص) هنگام فتح مکّه 118
2ـ2) خطبه پیامبر(ص) در حجّة الوداع 118
3ـ2) خطبه‌ی پیامبر(ص) در مسجد خیف 120
3) امام علی(ع) و حقوق بشر 121
1ـ3) حقوق مردم در انتخاب حکومت 121
2ـ3) پرهیز از استبداد 123
3ـ3) دقّت و سخت‌گیری اقتصادی 124
4) حقوق بشر از دیدگاه قرآن مجید، سنّت پیامبر(ص) و ائمّه‌ی هدی(علیهم السّلام) 126
5) جهان اسلام و حقوق بشر 137
1ـ 5) هدف‌ها و اصول کنفرانس اسلامی 137
6) اعلامیّه‌ی اسلامی حقوق بشر 139
1ـ6) متن اعلامیّه‌ی اسلامی حقوق بشر 139

بخش پنجم: بررسی‌های تطبیقی 149
مقدّمه: 150
فصل یکم: حقوق بشر در اسلام و اعلامیّه‌ی جهانی حقوق بشر 151
1) حقّ حیات 153
2) حقّ آزادی: 158
1-2)آزادی فلسفی 158
2-2)آزادی عرفانی 158
3-2) آزادی اجتماعی و سیاسی 159
4-2) آزادی سیاسی و اجتماعی از دیدگاه اسلام 160
5-2)آزادی حقوقی 162
6-2) آزادی حقوقی در اسلام 163
3) حقّ برابری 165
1-3) برابری در اسلام: 166
4) حقّ مالکیّت 171
1-4) حقّ مالکیّت از دیدگاه اسلام: 172
فصل دوم: بررسی موارد اشتراک و افتراق در حقوق اسلام و اعلامیّه‌ی جهانی حقوق بشر 173
1) موارد اشتراک: 173
2) موارد افتراق: 174
1-2) مذهب 175
2-2) منشاء قدرت در حکومت 177
3-2) حقوق اخلاقی 178
فصل سوم: مفهوم بشر در اسلام و اعلامیّه‌ی جهانی حقوق بشر 181
1) «بشر» مورد خطاب اعلامیّه‌ی جهانی 181
2) چهره‌ی جهانی بشر در مکتب اسلام 182
1-2) خطابی جهانی 182
2- 2) رسالت پیامبر گرامی اسلام(ص) 183
3ـ 2) اعتقاد به حکومت جهانی حضرت مهدی «عج» 184
4ـ 2) همگرایی معقول 184
5ـ 2) سیر تحوّلات حقوق بشر 184
3) دیدگاه‌های مختلف در مورد انسان 185
دیدگاه اوّل 185
دیدگاه دوم 186
دیدگاه سوم: تلقّی مکتب اسلام از انسان 187
4) رابطه‌ی مشترکات انسانی با فرهنگ و ایدئولوژی 188
فصل چهارم: بردگی و برده داری 190
1) بردگی چگونه پیدا شد؟ 190
2) سابقه تاریخی بردگی 191
3) اسلام و برده‌داری 192
4) اسلام چه راه‌هایی برای رهایی بردگان قرارداد؟ 195
1ـ 4) دستورهای اخلاقی 196
2ـ 4) راه‌های قانونی 196
فصل پنجم: جهان شمولی حقوق بشر و مؤلّفه‌های آن 198
1) آیا اعلامیّه‌ی جهانی حقوق بشر، جهان شمول است؟ 198
2) جهان شمولی حقوق بشر اسلامی 199
اصل اوّل: فطری و فرا ایمانی بودن حقوق بشر اسلامی 202
اصل دوم: سهولت و سماحت و کرامت حقوق اسلامی: 203
نتیجه‌گیری 205
چکیده 209
فهرست منابع 211

فهرست منابع